Justine van de Beek en The Goddamn Patriarchy (nabespreking)

Zoals iedereen weet sprak Justine van de Beek samen met professor genderwetenschapper Maaike Meijer op woensdag 13 september in Studium Generale voor de Universiteit Utrecht. De gehele avond is hier terug te zien maar voor degene die geen tijd hadden omdat ze Game of Thrones aan het herkijken zijn: een snelle opfrisser! 

Van de Beeks gedeelte begon meteen goed. Ze legde de zaal twee stellingen voor: “ik geloof in de gelijkheid van mannen en vrouwen” en “wie noemt zichzelf feminist”. Dit soort dingen zijn altijd handig omdat je je publiek moet kennen. Toen de echte toespraak eenmaal begon wist Van de Beek dan ook precies voor welke mannen ze moest oppassen.

IMG_3628

Van de Beek benoemt dat bewegingen divers zijn – ze hebben geen handleiding – en dat is best belangrijk. Mensen spreken over het feminisme (en antiracisme enz) als eenduidige entiteiten want dat is handig, maar dat zijn ze absoluut niet. Een van de 93055 redenen dat de uitspraak “feministen zijn mannenhaters” de oppervlakkigheid heeft van een Lubach op Zondag uitzending is omdat er niet één soort feminist is of überhaupt hoeft te zijn. Van de Beek besloot bijvoorbeeld zichzelf feminist te noemen na positieve ervaringen op Tumblr & Twitter.

IMG_3627

Intersectionaliteit
Van de Beek begint bij de theorie ontwikkeld door Kimberlé Crenshaw. Veel mensen vinden intersectionaliteit een moeilijk woord.

Voor mensen die te druk bezig zijn met cultuurmarxisme opdreunen zijn wellicht “kruispuntdenken” of “kruispuntfeminisme” makkelijker te onthouden. Van de Beek legt uit dat Crenshaw de term in ’89 bedacht om te omvatten dat er een gebrek was voor een term voor doorkruisende ongelijkheden. Crenshaw is rechtsgeleerde en stuitte op een zaak waarbij de cliënt uitlegde dat ze niet was aangenomen omdat ze een zwarte vrouw was. Het recht dwong haar te kiezen om aan te klagen op basis van gender of op basis van ras. Terwijl er een doorkruising van identiteiten plaatsvond die niet erkend werd. Hier spreekt Crenshaw in een must-see TEDtalk.

IMG_3629

Vervolgens haalt Van de Beek haalt homonationalisme, aangeduid door professor J.W. Duyvendak, zoals dat tegenwoordig floreert en hoe ook – zoals met Sybrand Buma van CDA en z’n 1000 jaar van gelijke rechten – dit ook geldt voor vrouwenrechten. Racisten en islamofoben proberen basically homovriendelijk en vrouwvriendelijk te zijn maar vergeten dat wij shady hebben uitgevonden en dwars door ze heen kijken. Dit is geen vorm van feminisme, beargumenteert Van de Beek dan ook, omdat je er vrouwenrechten niet mee helpt. Terwijl je wel een andere vorm van ongelijkheid – racisme en islamofobie – er mee voedt. Van der Beek concludeert dat zonder kruispunten als racisme of homofobie te erkennen, feminisme vrouwen van kleur en bi-seksuele of lesbische vrouwen uitsluit.

Slutshaming
Van de Beek deed haar scriptie naar slutshaming en legt het proces uit: “Slutshaming is het proces waarbij vrouwen op basis van vermeende seksuele activiteit worden gedenigreerd”. De nadruk ligt hierbij op “vermeende” want slutshaming gebeurt vooral door wat mensen over iemand zeggen, niet zo zeer wat iemand daadwerkelijk doet. Basically dit leggen we vrouwen op en we zijn allemaal trash.

Van de Beek ondervond zelf op de middelbare dat het gesprek over seksueel actief worden al snel ging over hoe veel maanden het duurde voor meisjes met iemand naar bed gingen. Ook in d’r scriptie bleek dat meisjes al op jonge leeftijd met slutshaming te maken krijgen, zelfs door hun moeders. Daarom blijft het belangrijk dat feministen elkaar moeten aanspreken op slutshame gedrag. Zoals Van de Beek zelf zegt, als je het patriarchaat wil slopen maar stil blijft als je omgeving iets zegt, wat betekent dat dan nog?
IMG_3631
Van de Beek droeg voorbeelden aan als “afgelikte boterham” of dates die niet willen dat er “teveel geroerd in is” als dingen die mensen echt zeggen. Hier kan je verbaasd over zijn, of je kan beseffen dat mensen de godgansedag vrouwen objectificeren en misschien moet je er iets aan doen. Ik weet niet hoor. Van de Beek legde ook uit hoe het komt dat we zo denken. Ze bespreekt de mythes die biologisch gegrond zijn – niemand ontkent dat er biologische verschillen zijn tussen mensen – maar dat vooral de maatschappij er waardes aan toekent. Cordelia Fine, schrijfster van het fenomenale boek Testosteron Rex legt uit:
“onze samenleving is in de greep van een mythe die zo krachtig is dat ze iedere hoop op gelijkheid tussen geslachten de kop in drukt, een legende die de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen verklaart door te stellen dat de verschillen diep in onze natuur zouden zijn verankerd. Dus vertellen we onszelf bijvoorbeeld dat mannen van mars komen en vrouwen van venus. Zo rechtvaardigen we een systeem waarin die verschillen blijven bestaan en accepteren we de status quo als natuurlijk, onvermijdelijk en onveranderlijk.”
Waar was ik? Sorry was even ravotten buiten en geforceerd Jupiler drinken zonder dat ik weet waarom.
Een hoopvol verzet
Van de Beek besprak ook manieren van verzet, bijvoorbeeld zoals respondenten omgingen met slutshaming. Er waren manieren die het systeem in stand hielden: Dat meiden zelf gingen slutshamen om het risico dat zij zelf geslutshamed werden te verminderen. Of vrouwen die hun seksleven geheim hielden. Maar er was ook een systeem brekende versie : “ik ben een slet en dan?”. Daarmee benoemt ze Milou Deelen, die door het delen van haar filmpje, het frame verwerpte en het toe-eigende. Daarmee wordt je een boegbeeld voor andere vrouwen en de grens oprekt. Van de Beek benoemt ook bewustwording via Twitterfeminisme als hoopvolle beweging, omdat er geen gatekeepers zijn. Er zijn wel trolls maar er is wel vrij bereik. Dat is revolutionair ten op zichte van andere golven.
Oftewel, ondanks alle backlash – alle aanmoedigingen om terug naar de keuken te gaan – gaat Justine van de Beek door en neemt de belangstelling toe. Dat geeft hoop om het patriarchaat ooit écht te slopen.
IMG_3635
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s