SuitSupply en de demand voor donkere vrouwen

Door het gehele land heeft het Nederlandse mannenmodemerk SuitSupply een pikante reclamecampagne uitgerold. De foto’s zijn niet alleen provocerend voor de afbeelding van schaars geklede vrouwen maar ook in de wijze waarop de exclusief blanke mannen hen behandelen. Veruit de meest prominente foto is die van twee geklede mannen die van de borsten van een donkere vrouw afglijden. Zeer bewust heeft SuitSupply de voorkeur van blanke mannen voor donkere vrouwen in de spotlight gezet.

Het is een bekende hoek aan het plein om de Oude Kerk in Amsterdam; een niche van het wereldberoemde Red Light District. Het is de straat waar tientallen etnische vrouwen, veelal uit Nigeria, te vinden zijn. Net zoals de travestieten, is de donkere prostituee niet inwisselbaar met haar collega’s. Ze is een aparte categorie voor een specifieke voorkeur. De dames zijn, net als in de SuitSupply campagne, ingedeeld om de expliciete vraag naar donkere vrouwen publiekelijk te beantwoorden.

Dat het afbeelden van donkere vrouwen als seksuele objecten geen schaamte kent, blijkt uit een scriptie naar reclames in Nederland. Het stereotype van “Jezebel”, een half naakte, sensuele donkere vrouw die object is van iemands verlangen, komt het vaakst voor in reclames van alle typeringen van donkere vrouwen. Zo ook in de SuitSupply campagne “Toy Boy”. SuitSupply beargumenteert dat voor mannen die hun pakken dragen, donkere vrouwen een speeltje, zoals een glijbaan, zijn. Het seksisme omtrent de portrettering van donkere vrouwen werd al besproken in de discussie van het boek Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje. Het racisme jegens donkere vrouwen kwam onlangs weer in opspraak in het NRC stuk ‘Witte mensen moet eens luisteren‘. Het signaleert dat de voorkeur voor donkere vrouwen niet losgekoppeld kan worden van ras en seksualiteit.

“Het is heel moeilijk om het over zwarte vrouwen te hebben en niet tegelijkertijd over seksualiteit te hebben, zegt Gloria Wekker, hoogleraar gender en etniciteit aan de Universiteit van Utrecht, in een gesprek met Vuijsje in 2009. Ze noemt het voorbeeld van Saartje Baartman, de Zuid-Afrikaanse vrouw die na haar dood in 1815 nog honderd jaar tentoongesteld werd in Europa vanwege haar grote billen. “Het is hetzelfde repertoir waarin een zwarte vrouw tot object van fascinatie gemaakt wordt. Ik vind niet dat je daar onschuldig over kan doen.” Redacteur van het feministische tijdschrift Lover, Tim de Visser, beargumenteert dat precies die fascinatie “de basis vormde voor wetten die zwarte vrouwen onverkrachtbaar verklaarden. De zwarte vrouw blijft een exotische Ander, benijd om de seksuele objectificatie die blanke mannen projecteren op haar lichaam.”

De expliciete voorkeur beperkt zich niet tot Nederland maar opvallend wel tot Europa. De Amerikaanse Fleacé Weaver zag dat in haar land donkere vrouwen twee keer zo weinig aanspraak kregen dan donkere mannen, wat resulteerde in een overschot. Ze greep haar kans en zette een datingssite op voor de groep mannen die wel op donkere vrouwen vallen: Europeanen. Jaarlijks komen er naar schatting 5.700 West-Afrikaanse vrouwen illegaal en vaak onder dwang naar Europa om te werken als prostituee. De grote vraag biedt de dames kansen, ondervond docent criminologie Dina Siegel in haar rapport over Nigeriaanse madams uit 2007. Met een dergelijke grote vraag moet benadrukt worden dat de voorkeur van deze mannen niet per definite gelijk staat aan een fetisj. Afrikaans-Amerikaanse Sarah Gladstone nuanceert dit voor internetplatform Ravishly: “Niet alle interesse voor iets kwalificeert als fetisjme. Bijvoorbeeld, volgens mij bestaat mijn bewondering voor roodharige mannen niet uit een ‘ginger fetisj’, net zoals iemand die geïnteresseerd is in mij niet automatisch een donkere fetisj heeft. Maar als er tunnelvisie plaatsvindt en één kwaliteit overschaduwt drastisch alle anderen dan is het tijd om af te vragen of er een grens is overschreden.”

De kruising van racisme en seksisme heeft vooral een belemmerend effect op hoe donkere vrouwen zelf met hun lichaam omgaan. Zangeres Nicki Minaj wordt vaak bekritiseerd over hoe zij zichzelf en vrouwen protretteert in de media, bijzonder in een videoclip als prostituees onder rode lampen. “De frequentie waarop Nicki werkt is niet de makkelijkste voor ons om te begrijpen, want het gaat om autonomiteit en wie het heeft en of we het verschil kunnen benoemen tussen zelf-objectificatie en zelf-gratificatie” zegt Treva B. Lindsey, assistent hoogleraar van vrouwen, gender en seksualiteitstudie aan de Ohio State University in een profiel van de zangeres in de New York Times. Minaj, ’s werelds grootste vrouwelijke hip-hop artiest, legt uit: “Vroeger werd het brede meisje verheerlijkt. Nu daten rappers slanke blanke vrouwen. Het is bijna van ‘wacht even, wie gaat er nu tegen brede donkere vrouwen zeggen dat ze ook sexy zijn?’”

De geschiedenis van de portrettering van de donkere vrouw door blanke mannen en de nuance en autonomie van bijvoorbeeld Nicki Minaj moet onthouden worden bij het gesprek over seksisme en racisme van campagnes als SuitSupply. Het bedrijf van Fokke de Jong werd in 2010 al het onderwerp van controverse met de “Schaamteloos” campagne. Toen ontving de Reclame Code Commissie 114 klachten over de campagne. Vier van die foto’s moesten verwijderd worden van de website van het bedrijf nadat de Belgische reclamecommissie beoordeelde dat de foto’s “de waardigheid van de vrouw aantasten”. In een achter de schermen video zegt de Jong “Het is een mix van sexual suspense, humor en fashion en stijl. Dat is precies waar mode over gaat.” Carli Hermes, de fotograaf die sinds 2004 al de campagnes voor het bedrijf doet, zegt in de video: “[De mensen die bekritiseren] hebben moeite met de lading”. Later bij het beoordelen van de foto’s benadrukken de heren: “Het gaat allemaal om huid”. De spraakmakende campagnes hebben het bedrijf niet geschaad. In november vorig jaar haalt het bedrijf, dat in 2004 opgericht wordt door De Jong, een financiering van €130 miljoen binnen voor uitbreiding in onder andere de Verenigde Staten.

Met de Toy Boy campagne lijkt SuitSupply vol gas te geven op dezelfde kernwaarden die ze eerder zo veel publiciteit opleverde. Dit maal richt het bedrijf zich niet alleen op de seksuele objectificatie van vrouwen in het algemeen, maar prominent ook op die van donkere vrouwen. Het doel van de campagne, opspraak, is dan ook mede dankzij dit stuk weer behaald. SuitSupply haakt commercieel in op een debat dat de afgelopen jaren is opgelaaid. Het bevestigt niet alleen dat de fascinatie en objectificatie waarmee de blanke man naar donkere vrouw kijkt hetzelfde is als in 1815, maar valideert dit ook. De vraag is of een bedrijf die trend mag doorzetten. Het is er een die niet door SuitSupply beantwoord mag worden; de enige die autonomie heeft over de afbeelding van donkere vrouwen, zijn donkere vrouwen zelf.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s